Từ nền tảng tiên phong đến yêu cầu vượt qua khoảng cách phát triển
Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá chiến lược hàng đầu.
Đối với Đà Nẵng sau hợp nhất, đây không chỉ là định hướng phát triển mà còn là cơ hội tái cấu trúc mô hình tăng trưởng.
Trong kỷ nguyên số, chuyển đổi số phải trở thành động lực chiến lược, nâng cao năng lực quản trị, phát huy giá trị dữ liệu và tạo lợi thế cạnh tranh, hướng tới xây dựng đô thị thông minh có tầm vóc quốc tế.
Chuyển đổi số – Kiến tạo cực tăng trưởng mới của Đà Nẵng. Ảnh do AI tạo.
Đà Nẵng bước vào giai đoạn mới với nhiều lợi thế nổi bật. Trong nhiều năm liên tiếp, thành phố luôn nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về chính quyền điện tử và chuyển đổi số; 14 năm liên tục đứng đầu Vietnam ICT Index, bốn năm liên tiếp dẫn đầu Chỉ số chuyển đổi số (DTI) giai đoạn 2020–2023 và năm 2024 tiếp tục xếp thứ hai cả nước. Những kết quả đó phản ánh quá trình đầu tư bài bản vào hạ tầng số, dữ liệu, cải cách hành chính và xây dựng chính quyền số.
Không chỉ có nền tảng quản trị hiện đại, Đà Nẵng đang từng bước hình thành hệ sinh thái kinh tế số với các lĩnh vực như công nghệ thông tin, dịch vụ số, thương mại điện tử, thanh toán số và khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.
Đặc biệt, việc đầu tư hơn 200 tỷ đồng cho hạ tầng tính toán phục vụ nghiên cứu thiết kế chip bán dẫn và trí tuệ nhân tạo đã tạo tiền đề để thành phố tham gia sâu hơn vào các ngành công nghệ lõi của tương lai.
Kiến tạo động lực tăng trưởng mới bằng dữ liệu, AI và đổi mới sáng tạo
Để hiện thực hóa mục tiêu trở thành đô thị thông minh có năng lực cạnh tranh quốc tế vào năm 2030, Đà Nẵng cần triển khai một chiến lược chuyển đổi số toàn diện nhưng có trọng tâm, lấy mô hình ba trụ cột – ba nền tảng – ba đột phá làm định hướng xuyên suốt.
Ba trụ cột gồm chính quyền số, kinh tế số và xã hội số. Ba nền tảng là dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng số. Ba đột phá chiến lược là phát triển dữ liệu mở, ứng dụng AI trong khu vực công và xây dựng nguồn nhân lực số chất lượng cao. Đây là cấu trúc vừa bám sát định hướng của Nghị quyết số 57-NQ/TW, vừa phù hợp với điều kiện phát triển của Đà Nẵng sau hợp nhất.
Trong đó, dữ liệu cần được xem là tài nguyên chiến lược. Thành phố cần xây dựng kho dữ liệu số thống nhất, tích hợp dữ liệu dân cư, đất đai, quy hoạch, giao thông, y tế, giáo dục, môi trường và doanh nghiệp trên nguyên tắc dữ liệu phải đúng, đủ, sạch và được cập nhật liên tục. Khi dữ liệu được chuẩn hóa và liên thông, Đà Nẵng có thể phát triển các mô hình Digital Twin, phân tích dữ liệu lớn và dự báo phục vụ quy hoạch, quản lý đô thị cũng như điều hành phát triển kinh tế - xã hội.
Song hành với dữ liệu là việc đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo. AI cần được đưa vào phục vụ trực tiếp hoạt động của bộ máy hành chính, hỗ trợ cán bộ tổng hợp văn bản, phân tích dữ liệu, xử lý hồ sơ, tư vấn chính sách và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Đồng thời, thành phố cần sớm hình thành Trung tâm AI Đà Nẵng trên cơ sở hạ tầng tính toán đã được đầu tư để trở thành đầu mối nghiên cứu, thử nghiệm, ươm tạo doanh nghiệp và đào tạo nhân lực công nghệ cao.
Đối với kinh tế số, mục tiêu đưa tỷ trọng kinh tế số đạt 35–40% GRDP vào năm 2030 chỉ có thể đạt được khi Đà Nẵng tập trung nguồn lực vào các ngành có lợi thế cạnh tranh như AI, bán dẫn, trung tâm dữ liệu, công nghệ tài chính (fintech) và logistics số. Đây là những lĩnh vực có giá trị gia tăng cao, phù hợp với lợi thế về vị trí địa chiến lược, hệ thống cảng biển, sân bay, khu công nghệ cao và hành lang kinh tế Đông – Tây.
Bên cạnh đó, chuyển đổi số phải hướng đến mục tiêu bao trùm. Một đô thị thông minh không thể tồn tại nếu vẫn còn những khu vực chưa có điện, chưa có Internet hoặc người dân chưa có kỹ năng sử dụng dịch vụ số. Vì vậy, đầu tư hạ tầng số phải đi cùng với phổ cập kỹ năng số cho người dân, doanh nghiệp và cán bộ cơ sở; đồng thời bảo đảm mọi người dân đều được tiếp cận bình đẳng với các dịch vụ số.
Nhân lực cũng là yếu tố quyết định thành công của chuyển đổi số. Thành phố cần hình thành hệ sinh thái đào tạo gắn kết giữa Đại học Đà Nẵng, các trường cao đẳng, viện nghiên cứu và doanh nghiệp nhằm phát triển đội ngũ chuyên gia về AI, bán dẫn, dữ liệu, an toàn thông tin và logistics số. Chỉ khi nguồn nhân lực phát triển đồng bộ với hạ tầng và thể chế, các khoản đầu tư công nghệ mới có thể phát huy hiệu quả.
Đà Nẵng đang đứng trước một cơ hội mang tính lịch sử để định vị lại mình trên bản đồ phát triển quốc gia. Sau hợp nhất, thành phố không chỉ lớn hơn về quy mô mà còn có điều kiện để xây dựng một mô hình phát triển mới dựa trên dữ liệu, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Nếu kiên định lấy dữ liệu làm nền tảng, AI làm công cụ, người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, đồng thời phát triển nguồn nhân lực số chất lượng cao, Đà Nẵng hoàn toàn có khả năng trở thành đô thị thông minh có năng lực cạnh tranh quốc tế vào năm 2030, đồng thời là cực tăng trưởng số mới của miền Trung và Việt Nam.