Tuyên ngôn Độc lập ngày 2-9-1945. Ảnh tư liệu
Từ mùa Thu năm ấy đến hôm nay, thời gian đã đi qua hơn tám thập kỷ. Đất nước đã bước qua chiến tranh, vượt qua đói nghèo, đổi mới và hội nhập sâu rộng với thế giới. Nhưng những giá trị được khẳng định trong Tuyên ngôn độc lập vẫn nguyên vẹn sức sống. Bởi độc lập không phải là một khái niệm nằm trên trang giấy. Độc lập phải được cảm nhận trong cuộc sống của người dân mỗi ngày.
Độc lập trước hết là quyền làm chủ vận mệnh dân tộc. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định một chân lý giản dị mà lớn lao: “Tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do.” Đó là sự tiếp nối những tư tưởng tiến bộ của nhân loại. Nhưng không dừng ở quyền của một dân tộc; Người gắn độc lập dân tộc với quyền sống và hạnh phúc của con người. Đây chính là chiều sâu của tư tưởng Hồ Chí Minh trong Bản Tuyên ngôn độc lập.
Độc lập không phải để một quốc gia chỉ có tên trên bản đồ. Độc lập là để Nhân dân được làm chủ đất nước mình. Được sống trong hòa bình. Được lao động. Được học tập. Được chăm lo sức khỏe. Được nuôi dưỡng ước mơ. Được sống một cuộc đời có phẩm giá. Vì thế, độc lập dân tộc và hạnh phúc của Nhân dân không thể tách rời. Một nền độc lập không hướng đến con người thì nền độc lập ấy không có nghĩa lý gì. Thước đo của độc lập, của sự phát triển chính là cuộc sống của Nhân dân.
Đất nước hôm nay đang bước vào một kỷ nguyên mới, với những cơ hội phát triển. Chúng ta nói nhiều đến tăng trưởng. Đến chuyển đổi số. Đến khoa học, công nghệ. Đến kinh tế xanh, kinh tế số. Đến hội nhập quốc tế và khát vọng đưa đất nước phát triển giàu mạnh. Tất cả đều cần thiết. Nhưng phía sau những con số vẫn là con người. Sau mỗi con đường mới là những gia đình đang sinh sống. Sau mỗi dự án là những người lao động. Sau mỗi chính sách là hàng triệu cuộc đời chịu tác động.
GDP có thể tăng 2 con số. Những tòa nhà có thể chọc tầng mây xanh. Công nghệ có thể phát triển như vũ bão. Nhưng nếu người dân chưa cảm thấy cuộc sống tốt hơn, an toàn hơn, hạnh phúc hơn thì ý nghĩa của phát triển đó chưa thể trọn vẹn. Nói cách khác, Nhân dân phải là điểm xuất phát và cũng phải là đích đến của phát triển. Đó không chỉ là yêu cầu của quản trị quốc gia hiện đại. Đó còn là sự tiếp nối tư tưởng Hồ Chí Minh. Tự do phải được hiện hữu trong đời sống. Tự do không chỉ là một giá trị được tuyên bố. Tự do phải được bảo đảm bằng thể chế. Bằng pháp luật. Bằng một xã hội kỷ cương, công bằng. Bằng cơ hội để mỗi người phát huy khả năng và đóng góp cho đất nước. Một đứa trẻ được đến trường, được học trong điều kiện tốt. Một người lao động có việc làm và thu nhập chính đáng. Một người dân được tiếp cận dịch vụ y tế tốt. Một gia đình có nơi ở an toàn. Một người trẻ có cơ hội khởi nghiệp, sáng tạo và cống hiến. Một người già được chăm sóc tốt. Những điều này tưởng như rất đời thường, nhưng chính là biểu hiện cụ thể của giá trị độc lập, tự do trong cuộc sống hôm nay. Bởi suy cho cùng, hạnh phúc của Nhân dân không nằm ở những điều quá xa xôi. Mà bắt đầu từ một cuộc sống bình yên, có niềm tin và có tương lai.
Trong thế giới đầy biến động hôm nay, bảo vệ Tổ quốc cũng chính là bảo vệ cuộc sống bình yên ấy. Và muốn giữ vững hòa bình, đó không chỉ là sức mạnh quân sự. Mà đó còn là sức mạnh của kinh tế. Của khoa học và công nghệ. Của văn hóa. Của giáo dục. Của lòng dân. Của bản lĩnh tự chủ và khả năng hội nhập. Của bản lĩnh một quốc gia biết mình là ai, biết mình cần gì và biết phải đi về đâu. Đó chính là cách để tiếp tục bảo vệ giá trị của độc lập trong điều kiện mới.
81 năm đã trôi qua, Quảng trường Ba Đình lịch sử năm xưa đã chứng kiến một dân tộc đứng lên tuyên bố quyền tự quyết, được sống một cuộc đời tự do. Thì hôm nay, mỗi bước phát triển của đất nước phải vì Nhân dân. Đó không chỉ là yêu cầu của hiện tại. Đó còn là sự tiếp nối một cách trọn vẹn tinh thần của Tuyên ngôn Độc lập ngày 2/9/1945. Độc lập để tự quyết vận mệnh dân tộc. Tự do để mỗi người được làm chủ cuộc đời mình. Phát triển để đất nước vươn lên. Và sau cùng, tất cả phải hướng về một đích: Nhân dân được sống hạnh phúc.
Và khi ấy, lời khẳng định trong Tuyên ngôn độc lập cách đây 81 năm không chỉ thuộc về lịch sử. Nó tiếp tục sống trong từng mái nhà, từng con đường, từng lớp học, từng công trình và trong niềm tin của mỗi người Việt Nam. Độc lập là nền tảng. Tự do là giá trị. Phát triển là con đường. Hạnh phúc của Nhân dân là đích đến. Đó chính là cách thiết thực nhất để chúng ta tiếp tục viết nên ý nghĩa của ngày 2/9/1945 trong thời đại hôm nay. Đó cũng là cách để những giá trị mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt vào Tuyên ngôn Độc lập tiếp tục trường tồn cùng dân tộc Việt Nam./.